Otomotiv’de 9 Aylık Tablo: Üretim Yüzde 6, İhracat Adedi Yüzde 11 Geriledi
Türkiye otomotiv sanayisinin 2026 yılının ilk dokuz ayındaki performansı belli oldu. Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) verilerine göre toplam otomotiv üretimi yüzde 6 azalırken otomobil üretimindeki düşüş yüzde 17’ye ulaştı. Otomotiv ihracatı adet bazında gerilemesine rağmen sektörün toplam ihracat geliri yüzde 3 artarak 31,1 milyar dolara yükseldi. İç pazarda da daralma yaşanırken toplam otomotiv pazarı 832 bin 521 adet olarak gerçekleşti.
Otomobil üretimindeki düşüş yüzde 17’ye ulaştı
Türkiye otomotiv sektöründe 2026’nın ocak-eylül döneminde üretim ve satış verileri, özellikle otomobil tarafındaki gerilemeye işaret etti. Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) tarafından açıklanan verilere göre, yılın ilk dokuz ayında toplam otomotiv üretimi geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 6 azalarak 971 bin 159 adet oldu.
Otomobil üretimi ise aynı dönemde yüzde 17 düşüşle 528 bin 366 adede geriledi. Traktör üretimi de hesaba katıldığında Türkiye’deki toplam üretim 986 bin 584 adet seviyesinde gerçekleşti.
Otomobil üretimindeki düşüşün toplam üretim kaybından daha yüksek olması, otomotiv sektöründeki gerilemenin araç gruplarına göre farklılaştığını gösteriyor. Ticari araç tarafında ise daha olumlu bir üretim tablosu ortaya çıktı.
Ticari araç üretimi artışını sürdürdü
2026’nın ilk dokuz ayında ticari araç üretimi, otomobil üretiminden ayrışan bir performans sergiledi. OSD verilerine göre ticari araç grubunda üretim yüzde 12 arttı. Bu dönemde hafif ticari araç üretimi yüzde 13, ağır ticari araç üretimi ise yüzde 7 yükseldi.
Buna karşın ticari araç pazarında aynı ölçüde olumlu bir görünüm oluşmadı. Ocak-eylül döneminde toplam ticari araç pazarı yüzde 5 daralırken hafif ticari araç pazarı yüzde 5, ağır ticari araç pazarı ise yüzde 7 geriledi.
Bu veriler, üretim ve iç pazar performansının birbirinden ayrıştığını ortaya koyuyor. Üretimdeki artışın iç pazardaki satışlara aynı oranda yansımaması, ihracatın ticari araç üretimi açısından taşıdığı önemi gündeme getiriyor.
Otomotiv ihracatı 31,1 milyar dolara yükseldi
Türkiye otomotiv sanayisinde adet bazında gerilemeye rağmen ihracat gelirleri artış gösterdi. 2026’nın ilk dokuz ayında toplam otomotiv ihracatı yüzde 11 azalarak 685 bin 671 adet oldu. Otomobil ihracatı yüzde 27 düşüşle 317 bin 970 adede gerilerken ticari araç ihracatı yüzde 11 arttı.
Traktör ihracatı da geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 13 yükselerek 9 bin 381 adet olarak kayıtlara geçti.
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, otomotiv endüstrisinin toplam ihracatı yüzde 3 artışla 31,1 milyar dolara ulaştı. Böylece otomotiv sektörü, Türkiye’nin sektörel ihracat sıralamasındaki liderliğini korudu.
Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği (OİB) verileri ise otomobil ihracatında dolar bazında yüzde 8 düşüş yaşandığını ve ihracat değerinin 7,8 milyar dolar seviyesinde kaldığını gösterdi. Aynı dönemde ana sanayi ihracatı yüzde 2,2, tedarik sanayi ihracatı ise yüzde 3,7 arttı.
Ortaya çıkan tablo, otomotiv ihracat gelirleri artarken ihraç edilen araç sayısının azaldığını gösteriyor. Ancak toplam ihracat değeri ile adet bazındaki değişim farklı göstergeler olduğu için bu sonuç tek başına araç başına ihracat gelirinin aynı oranda arttığı şeklinde yorumlanmamalı.
Türkiye’de otomobil satışları 628 bin adede yaklaştı
Otomotiv üretimindeki düşüşe iç pazardaki daralma da eşlik etti. 2026’nın ocak-eylül döneminde toplam otomotiv pazarı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 13 küçülerek 832 bin 521 adet oldu.
Otomobil pazarı yüzde 15 gerileyerek 627 bin 977 adede inerken ticari araç pazarındaki kayıp daha sınırlı kaldı. Toplam ticari araç pazarı ve hafif ticari araç pazarı yüzde 5, ağır ticari araç pazarı ise yüzde 7 düşüş gösterdi.
Açıklanan veriler, yılın ilk dokuz ayında Türkiye otomotiv pazarında satışların genel olarak zayıfladığını ortaya koyuyor. Özellikle otomobil üretimi, otomobil ihracatı ve iç pazardaki otomobil satışlarının aynı dönemde gerilemesi, sektörün binek otomobil tarafında karşı karşıya olduğu daralmayı daha görünür hale getiriyor.
Satışlarda yerli otomobil payı yüzde 36 oldu
OSD verilerinde öne çıkan başlıklardan biri de iç pazardaki yerli araç payları oldu. 2026’nın ilk dokuz ayında otomobil satışlarında yerli araçların payı yüzde 36 olarak gerçekleşti. Hafif ticari araç pazarında ise yerli araçların payı yüzde 24 seviyesinde kaldı.
Bu oranlar, satılan araçların menşei açısından yerli üretimin pazardaki konumunu gösteren önemli göstergeler arasında yer alıyor. Bununla birlikte yerli araç payının tek başına artıp artmadığını değerlendirebilmek için önceki yılın aynı dönemine ait karşılaştırmalı oranların da dikkate alınması gerekiyor.
Otomotiv sanayisinde kapasite kullanımı yüzde 61’de kaldı
Üretim verileriyle birlikte açıklanan kapasite kullanım oranları da sektörün mevcut görünümüne ışık tuttu. 2026’nın ilk dokuz ayında otomotiv sanayisinin genel kapasite kullanım oranı yüzde 61 olarak açıklandı.
Araç gruplarına göre kapasite kullanım oranları şu şekilde gerçekleşti:
- Hafif araçlar: Yüzde 62
- Kamyon grubu: Yüzde 59
- Otobüs ve midibüs grubu: Yüzde 67
- Traktör: Yüzde 27
En yüksek kapasite kullanımı otobüs ve midibüs grubunda görülürken traktör grubunda oran yüzde 27’de kaldı. Genel kapasite kullanımının yüzde 61 olması, açıklanan dönemde sektörün üretim kapasitesinin tamamını kullanmadığını ortaya koyuyor.
2026 otomotiv sektörünün ilk 9 aylık sonuçları ne söylüyor?
2026’nın ilk dokuz aylık verileri, Türkiye otomotiv sektöründe farklı yönlerde ilerleyen üç temel eğilime işaret ediyor. İlk olarak, otomobil üretimi ve ihracatı çift haneli oranlarda geriledi. İkinci olarak, ticari araç üretimi artarken bu araçların iç pazardaki satışları azaldı. Üçüncü olarak, toplam otomotiv ihracatı dolar bazında büyümesini sürdürdü.
Sektörün önümüzdeki dönemdeki performansını değerlendirirken üretim adetleri, ihracat gelirleri, iç pazar satışları ve kapasite kullanım oranlarının birlikte izlenmesi önem taşıyor. Özellikle otomobil üretimindeki düşüşün yılın son çeyreğinde nasıl bir seyir izleyeceği ve ihracat gelirlerindeki artışın korunup korunamayacağı, Türkiye otomotiv sanayisinin yıl sonu tablosu açısından belirleyici olacak.
Kaynak: 2026-10-OSD-Ozet-Rapor
