Yağmur sonrası su birikintilerine dikkat! Elektrik kaçağı ölümcül olabilir

İstanbul aşırı yağan yağmur sonrası oluşan su birikintisinde elektrik akımına kapılarak hayatını kaybetmesi, yağmur sonrası elektrik güvenliği konusunu yeniden gündeme getirdi. Uzmanlar, su birikintilerinde görünmeyen elektrik kaçağının ölümcül risk oluşturabileceği konusunda uyarıyor. Elektrik kaçağını gözle fark etmek mümkün olmayabilir.

Yağmur sonrası sokaklarda, kaldırımlarda ve parklarda oluşan su birikintileri, hasarlı elektrik kabloları veya elektrik kaçağı bulunan tesisatlarla temas ettiğinde ciddi bir tehlikeye dönüşebiliyor. Üsküdar Üniversitesi İş Sağlığı ve Güvenliği Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Sertaç Temur, vatandaşların suyun görünümüne bakarak elektrik açısından güvenli olup olmadığını anlayamayacağını belirterek önemli uyarılarda bulundu.

Temur, sıradan görünen bir su birikintisinin bile ölümcül olabileceğine dikkat çekerek,

“Suyun üzerinde kıvılcım, duman veya başka bir belirti bulunması gerekmez. Sıradan görünen bir su birikintisi de tehlikeli olabilir.” dedi.

Su birikintisinde elektrik kaçağı nasıl oluşur?

Elektrik kaçağı, hasarlı kablolar, bozulan yalıtımlar, hatalı bağlantılar ve bakım eksiklikleri nedeniyle meydana gelebiliyor. Yağmur suyunun bu tür elektrik tesisatlarıyla temas etmesi, çevredeki suyun tehlikeli hâle gelmesine neden olabiliyor.

Dr. Öğr. Üyesi Sertaç Temur, sokaklarda biriken suyun toprak, tuz ve çeşitli kirleticiler içermesi nedeniyle elektrik akımını iletebileceğini belirtti. Tehlikeli bölgeye giren kişinin vücudundan elektrik akımı geçmesi ise kalbin ve solunumun durmasına kadar varabilen sonuçlara yol açabiliyor.

Uzmanlara göre suyun üzerinde kıvılcım görülmemesi, duman çıkmaması veya herhangi bir arıza belirtisinin bulunmaması, bölgenin güvenli olduğu anlamına gelmiyor.

Yağmurdan sonra su birikintilerinde elektrik tehlikesi nasıl anlaşılır?

Elektrik kaçağını yalnızca gözle kontrol ederek güvenilir biçimde tespit etmek mümkün değil. Açık elektrik panoları, kopmuş kablolar ve kıvılcımlar tehlikenin işaretleri arasında yer alıyor. Ancak bu belirtilerin görülmemesi, elektrik kaçağı bulunmadığını göstermiyor.

Dr. Temur, vatandaşların şüpheli su birikintilerine yaklaşmaması, suya girmemesi ve yakındaki elektrik direkleriyle metal yüzeylere dokunmaması gerektiğini vurguladı.

AFAD da hasarlı enerji hatları nedeniyle sel sularının elektrik tehlikesi taşıyabileceğine dikkat çekiyor.

Elektrik kaçağı olan suya basılırsa ne olur?

Elektrik akımı bulunan suya basılması durumunda, kişinin vücudundan elektrik akımı geçebilir. Elektrik çarpmasının şiddeti; akımın özelliklerine, temas koşullarına ve kişinin maruz kaldığı süreye bağlı olarak değişebilir.

Ağır elektrik çarpmaları kalp ritmi bozukluklarına, solunumun durmasına ve ölüme neden olabilir. Bu nedenle yağmur sonrası oluşan su birikintilerinin elektrik açısından güvenli olduğu varsayılmamalı.

Özellikle elektrik direklerinin, elektrik panolarının, hasarlı kabloların ve su baskınına uğramış elektrik tesisatlarının yakınındaki su birikintilerine karşı dikkatli olunmalı.

Elektrik akımına kapılan kişiye nasıl müdahale edilmeli?

Elektrik akımına kapılan bir kişiyi kurtarmak için doğrudan temas etmek veya suya girmek ikinci bir can kaybına yol açabilir.

Dr. Öğr. Üyesi Sertaç Temur, elektrik akımına kapılan kişiye dokunulmaması ve kurtarma amacıyla suya girilmemesi gerektiğini belirtti. Tahta, sopa veya lastik ayakkabı gibi malzemelere güvenerek müdahale etmenin de güvenli olmadığını vurguladı.

Böyle bir durumda şu adımlar izlenmeli:

• Suya girmeyin ve elektrik akımına kapılan kişiye dokunmayın.
• Çevredeki insanları güvenli bir mesafeden uyarın.
• Acil yardım için 112’yi, elektrik tehlikesini bildirmek için 186 elektrik arıza hattını arayın.
• Elektriğin kesildiği ve alanın güvenli olduğu doğrulanmadan müdahalede bulunmayın.
• Alanın güvenli olduğu belirlendikten sonra 112 görevlilerinin yönlendirmelerini izleyin.

Elektrik kaçağına karşı topraklama ve kaçak akım rölesi yeterli mi?

Elektrik tesisatlarında topraklama ve kaçak akım koruma cihazları, elektrik kaynaklı kazaların önlenmesinde önemli rol oynuyor. Ancak bu sistemlerin bulunması tek başına güvenliğin sağlandığı anlamına gelmiyor.

Dr. Temur, koruma sistemlerinin doğru tasarlanması, uygun şekilde kurulması ve düzenli olarak test edilmesi gerektiğini belirtti.

Topraklama, arıza durumunda koruma düzeninin çalışmasına yardımcı olurken kaçak akım koruma cihazı, uygun koşullarda elektrik kaçağını algılayarak enerjiyi kesiyor. Bununla birlikte bu cihazlar her koşulda mutlak koruma sağlamıyor.

Fatih’te yaşanan olayın kesin nedeninin belirlenebilmesi için elektrik kaçağının kaynağının, kablo yalıtımının, topraklama bağlantılarının ve koruma cihazlarının teknik açıdan incelenmesi gerekiyor.

Yağmur sonrası elektrik kazaları nasıl önlenebilir?

Uzmanlara göre özellikle su baskını yaşanan bölgelerdeki elektrik tesisatlarının kontrol edilmesi ve riskli alanlarda gerekli güvenlik önlemlerinin alınması gerekiyor.

Elektrik panolarının suya karşı korunması, yer altı kablolarının ve bağlantı noktalarının denetlenmesi, bakım sonuçlarının kayıt altına alınması ve hasarlı tesisatlara teknik inceleme yapılmadan yeniden enerji verilmemesi önem taşıyor.

İstanbul gibi yoğun yapılaşmanın bulunduğu şehirlerde yetersiz drenaj sistemleri de su birikintilerinin artmasına neden olabiliyor. Bu nedenle elektrik altyapısının yalnızca normal hava koşullarında değil, yoğun yağış ve taşkın riskleri dikkate alınarak da değerlendirilmesi gerekiyor.

Elektrik güvenliği yalnızca vatandaşın dikkatine bırakılamaz

Dr. Öğr. Üyesi Sertaç Temur, kamusal alanlardaki elektrik güvenliğinin tek bir kurumun sorumluluğunda olmadığını, görevlerin elektrik tesisinin mülkiyetine ve işletme yetkisine göre değiştiğini belirtti.

Dağıtım şebekesi ve genel aydınlatma kapsamındaki cadde ve sokak aydınlatmalarında ilgili dağıtım şirketlerinin, belediyelerin işlettiği tesislerde ise ilgili belediyelerin görevleri bulunuyor. Temur, kurumlar arasındaki görev paylaşımının tehlikeli durumlara müdahaleyi geciktirmemesi gerektiğini vurguladı.

Uzmanlara göre elektrik kaçağı, su birikintisi ve yağmur sonrası elektrik güvenliği konusunda en önemli adım, tehlike ortaya çıkmadan önce gerekli kontrollerin yapılması ve tespit edilen arızalara hızla müdahale edilmesi.

Dr. Temur, vatandaşların dikkatli olmasının önemli olduğunu ancak kamusal alanlarda güvenli yürüyebilmenin görünmeyen elektrik kaçaklarını fark etme becerisine bırakılamayacağını ifade etti.

Kaynak DOI: https://doi.org/10.32739/uha.id.93346