NASA ve Budapeşte Teknoloji ve Ekonomi Üniversitesi, Kuraklık İzleme İçin Toprak Nemi Uydu Verilerini Geliştiriyor

Türkiye’de toprakların yaklaşık yüzde 88’inin çölleşme riskiyle karşı karşıya olduğu, son elli yılda ortalama sıcaklıkların yaklaşık 2°C arttığı ve su güvenliğinin giderek daha stratejik bir mesele haline geldiği bir dönemde, uzay tabanlı veriler kuraklıkla mücadelede daha da önemli hale geliyor. NASA ile Budapeşte Teknoloji ve Ekonomi Üniversitesi (BME) arasında yürütülen yeni bir bilimsel iş birliği, Türkiye’de ve diğer su stresi altındaki bölgelerde kuraklık izleme, tarımsal verim tahminleri ve iklim risk planlamasında kullanılan uydu tabanlı toprak nemi verilerini daha güvenilir hale getirmeyi amaçlıyor.

Türkiye, bulunduğu bölgede su stresi en hızlı artan ülkelerden biri haline geliyor. Araştırmalar, ülke topraklarının yaklaşık yüzde 88’inin çölleşme riski altında olduğunu, doğal göllerin ise önemli bir bölümünün son on yıllarda kısmen ya da tamamen kuruduğunu gösteriyor. Orta Anadolu’da yeraltı su seviyelerindeki düşüş ve Konya Havzası çevresinde kaydedilen obruklar da bu baskının boyutunu ortaya koyuyor. Bu nedenle genellikle görünmeyen bir çevresel değişken olan toprak nemi, Türkiye’de tarım, su yönetimi ve iklim risk planlaması açısından temel göstergelerden biri haline geliyor.

Görünmez Tehlike: Toprağın İlk 10 Santimetresi

BME İnşaat Mühendisliği Fakültesi öğretim üyesi ve Fotogrametri ile Coğrafi Enformatik Bölüm Başkanı Dr. Zsófia Kugler, konunun önemini şöyle açıklıyor: “Toprağın üst on santimetresindeki nem, modellerimizde temel bir parametre, ancak sonuçları çok görünür. Orta Anadolu gibi su stresi altındaki bölgelerde, orta derecede kuru toprak ile kritik derecede kuru toprak arasındaki fark, sıcak bir yazın yönetilebilir kalıp kalmayacağını ya da ciddi bir kuraklık, uzun süreli sıcak hava dalgası ve ürün kaybı sorununa dönüşüp dönüşmeyeceğini belirleyebilir.”

 Anadolu İçin Dijital Erken Uyarı Dönemi

Bu iş birliği kapsamında BME, Macaristan ve Orta Avrupa’daki ölçüm sahalarından elde edilen yüksek kaliteli toprak nemi zaman serilerini NASA ile paylaşıyor. Arazi içi ölçüm cihazlarından gelen bu veriler, uydulardan elde edilen toprak nemi ölçümlerinin doğruluğunu artırmak için kullanılıyor. Daha güvenilir uydu verileri, kuraklığa açık bölgelerde mevsimsel ürün verimi değerlendirmelerini destekleyebilir, sulama planlamasının ve bölgesel su tahsis kararlarının iyileştirilmesine yardımcı olabilir, uzun süreli kurak dönemler ve sıcak hava dalgaları için daha erken uyarılar sağlayabilir ve Türk kurumları ile araştırma grupları tarafından kullanılan hidrolojik, iklim ve sel riski modellerine daha güçlü veri girdileri sunabilir.

Dr. Kugler bu noktayı şöyle özetliyor:

“Uydu görevleri, bulutlardan ve gün ışığından bağımsız olarak tüm gezegeni 7 gün 24 saat gözlemliyor. Eğer toprak nemi ürünlerini Orta Avrupa’daki test sahalarımız üzerinde daha güvenilir hale getirebilirsek, bu iyileşme Anadolu, Akdeniz ve diğer bölgelerdeki verileri de olumlu etkiler. Amacımız, Türkiye’de ve başka yerlerde mühendislerin, çiftçilerin ve karar vericilerin kuraklık planlaması, rezervuar yönetimi ve iklim risk değerlendirmelerinde daha güçlü veriler kullanabilmesini sağlamaktır.”

Türk Mühendis Adayları İçin Avrupa’da Uzay Teknolojisi Fırsatı

BME’nin İngilizce yüksek lisans programları, özellikle inşaat mühendisliği ile uzaktan algılama, jeoenformasyon, hidroloji ve su yönetimi alanlarındaki uzmanlaşmalarıyla bu araştırma birikimine doğrudan dayanıyor. Öğrenciler uydu verileri, sayısal modeller ve yer tabanlı gözlemlerle birlikte çalışmayı öğrenerek, kuraklık, sel ve su güvenliği gibi alanlarda teori ile pratiği bir araya getiren bir mühendislik eğitimi alıyor. İklim dayanıklılığı, su kaynakları ve uzay teknolojileriyle ilgilenen Türk öğrenciler için bu programlar, kendi ülkelerindeki güncel sorunlarla da doğrudan bağlantılı bir Avrupa mühendislik eğitimi sunuyor.

Mühendislik eğitiminde 244 yıllık geçmişe sahip olan BME, mühendislik ve teknoloji alanlarında uluslararası görünürlüğünü güçlü araştırma altyapısıyla birleştiriyor. Üniversite, NASA ile yürüttüğü iş birliği ve Budapeşte’de sunduğu eğitim programları aracılığıyla, Türkiye gibi kuraklık ve su stresi altındaki bölgeler için daha güvenilir toprak nemi verilerinin geliştirilmesine katkı sağlamayı ve bu alanlarda çalışacak yeni nesil mühendislerin yetişmesine destek olmayı hedefliyor.

Budapeşte Teknoloji ve Ekonomi Üniversitesi (BME) Hakkında

1782 yılında kurulan BME, dünyanın en eski teknik üniversitelerinden biridir. NASA gibi küresel devlerle iş birliği içinde olan üniversite, mühendislik ve teknoloji alanındaki uluslararası sıralamalarda en üst sıralarda yer almaktadır. İngilizce dilindeki yüksek lisans ve doktora programları, öğrencilere gerçek vaka çalışmaları ve küresel projelerde yer alma imkanı sunar.

Detaylı Bilgi ve Başvuru Şartları İçin: xplore.bme.hu

İletişim: BME Uluslararası İlişkiler Ofisi Budapeşte, Macaristan Email: [email protected]