Ortak Yazılı Sınav Sistemi Başlıyor: 16 Branşta Yeni Dönem!
Ortak yazılı sınav sistemi, Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından 2026-2027 eğitim öğretim yılı birinci dönem birinci yazılı sınavlarından itibaren ortaokul ve liselerde uygulanmaya başlanacak. Yeni EBA üzerinden öğretmenlerin kullanımına sunulan sistem, 16 branşta sınav hazırlama, soru seçimi, değerlendirme ve öğrenci gelişimini takip etme süreçlerini dijital ortama taşıyacak. Soru havuzunda yaklaşık 8 bin sorunun yer alması, her sınav döneminde ise 8 bin yeni soru hazırlanması hedefleniyor.
Millî Eğitim Bakanlığı, okullarda gerçekleştirilen ölçme ve değerlendirme uygulamalarında standartları güçlendirmek amacıyla geliştirdiği Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) için tanıtım programı düzenledi. İstanbul Ataşehir Ahmet Keleşoğlu Fen Lisesi’nde gerçekleştirilen programa Millî Eğitim Bakan Yardımcısı Ömer Faruk Yelkenci ve Bakanlık yetkilileri katıldı.
16 Ekim 2026’da duyurulan sistem, öğretmenlerin sınav hazırlama süreçlerini kolaylaştırmayı, öğrencilerin öğrenme düzeylerini daha ayrıntılı değerlendirmeyi ve farklı okullarda uygulanan sınavlarda ortak standartları güçlendirmeyi amaçlıyor. Sistemle birlikte öğrencilerin yalnızca sınav puanlarının değil, hangi konularda başarılı olduklarının ve hangi alanlarda gelişime ihtiyaç duyduklarının da takip edilmesi hedefleniyor.
Ortak Yazılı Sınav Sistemi Nedir, Nasıl Çalışacak?
Ortak Yazılı Sınav Sistemi, MEB tarafından geliştirilen dijital bir ölçme ve değerlendirme platformu olarak öne çıkıyor. Öğretmenler, sistem üzerinden öğretim programlarındaki öğrenme çıktılarıyla uyumlu sorular seçerek sınavlarını hazırlayabilecek.
Yeni EBA üzerinden erişilebilen platform, sınav hazırlığından değerlendirme sonuçlarının analizine kadar uzanan bir süreç sunacak. Böylece sınavların belirli ölçütlere göre hazırlanması, öğrencilerin gelişiminin izlenmesi ve öğrenme eksikliklerinin tespit edilmesi kolaylaşacak.
Sistem kapsamında öğretmenler, sınavlarda kullanılacak soruları belirlerken eğitim öğretim yılı başında zümre öğretmenlerince seçilen konu-soru dağılım tablolarındaki senaryoları esas alacak. Seçilen senaryodaki öğrenme çıktılarına yönelik iki soru zümre öğretmenlerinin ortak kararıyla hazırlanacak. Diğer sorular ise Bakanlığın soru havuzundan, öğretmenlerin belirleyeceği güçlük düzeylerine göre sisteme aktarılacak.
Soruların kolay, orta ve zor seviyeleri ile puan değerleri de öğretmenlerin mesleki değerlendirmeleri doğrultusunda belirlenecek.
Ortak Yazılı Sınav Sistemi Hangi Sınıflarda Uygulanacak?
MEB’in açıklamasına göre Ortak Yazılı Sınav Sistemi, 2026-2027 eğitim öğretim yılı birinci dönem birinci yazılı sınavlarından itibaren ortaokullarda 5, 6 ve 7. sınıflarda, liselerde ise 9, 10 ve 11. sınıflarda uygulanacak.
Sistem kapsamında toplam 16 branş yer alacak.
Ortaokullarda uygulanacak dersler:
- Türkçe
- Matematik
- Fen bilimleri
- Sosyal bilgiler
- Din kültürü ve ahlak bilgisi
- İngilizce
Liselerde uygulanacak dersler:
- Türk dili ve edebiyatı
- Matematik
- Fizik
- Kimya
- Biyoloji
- Tarih
- Coğrafya
- Felsefe
- Din kültürü ve ahlak bilgisi
- İngilizce
Yeni sistemin, farklı okul ve sınıflarda gerçekleştirilen sınavların öğretim programlarıyla uyumlu olmasına ve ölçme-değerlendirme uygulamalarında standartların güçlendirilmesine katkı sağlaması bekleniyor.
Soru Havuzuna Her Sınav Döneminde 8 Bin Yeni Soru Eklenecek
Ortak Yazılı Sınav Sistemi kapsamında oluşturulacak soru havuzu, yeni uygulamanın önemli bileşenlerinden biri olacak. Bakanlık, birinci dönem birinci ortak yazılı sınavları öncesinde sisteme yaklaşık 8 bin sorunun aktarılmasını hedefliyor.
Ayrıca her sınav döneminde yaklaşık 8 bin yeni sorunun geliştirilmesi planlanıyor. Sorular, öğretim programlarındaki öğrenme çıktılarıyla uyumlu ve farklı bilişsel düzeylere hitap edecek şekilde hazırlanacak.
Beceri temelli ve açık uçlu soruların ağırlık taşıyacağı soru havuzu sayesinde öğrencilerin yalnızca ezberledikleri bilgileri değil; analiz etme, yorumlama, ilişki kurma ve problem çözme becerilerini de ortaya koyabilmeleri amaçlanıyor.
Millî Eğitim Bakan Yardımcısı Ömer Faruk Yelkenci, açık uçlu soruların öğrencilerin düşüncelerini gerekçeleriyle ifade edebilmeleri açısından önemli olduğunu belirtti. Yelkenci, sistemin öğrencilerin sorgulayan, araştıran, eleştirel ve yaratıcı düşünebilen bireyler olarak yetişmesine katkı sunmasını hedeflediklerini ifade etti.
Sınav Sonuçları Öğrenci ve Veliye Daha Ayrıntılı Geri Bildirim Sunacak
Yeni sistemin öne çıkan özelliklerinden biri de sınav sonuçlarının yalnızca toplam puan üzerinden değerlendirilmemesi olacak.
Sınavların ardından öğrenci cevaplarına ilişkin soru bazlı puanlar e-Okul sistemine girilecek ve sonuçlar ilgili öğrenme çıktılarıyla ilişkilendirilecek. Öğretmenler bu veriler üzerinden öğrencilerin hangi konularda başarılı olduğunu ve hangi alanlarda desteğe ihtiyaç duyduğunu görebilecek.
Öğrenciler de kendi gelişimlerini daha ayrıntılı takip edebilecek. Aynı ders kapsamında farklı zamanlarda girdikleri sınavların sonuçlarının karşılaştırılmasıyla akademik ilerlemelerinin izlenmesi mümkün olacak.
Veliler ise çocuklarının yalnızca sınav notlarını değil, kazandıkları bilgi ve becerileri, gelişim göstermeleri gereken alanları ve öğrenme süreçlerindeki ilerlemelerini daha ayrıntılı görebilecek.
Elde edilen verilerin öğretmenlerin ders planlarını geliştirmesine ve eğitim politikalarının daha sağlıklı biçimde oluşturulmasına katkı sağlaması hedefleniyor.
Yapay Zekâ Destekli Soru Hazırlama ve Puanlama Planlanıyor
MEB’in açıklamasında, yapay zekâ destekli soru yazımı ve açık uçlu soruların puanlanmasına yönelik çalışmaların da sistemle bütünleştirilmesinin planlandığı belirtildi.
Bu çalışmaların hayata geçirilmesiyle soru hazırlama ve değerlendirme süreçlerinde teknolojiden daha fazla yararlanılması hedefleniyor. Ancak yapay zekâ destekli özelliklerin sisteme hangi aşamada ve hangi kapsamda ekleneceğine ilişkin ayrıntıların ayrıca netleşmesi gerekiyor.
Ortak Yazılı Sınav Sistemi’nin temel hedefi, öğretmenlerin mesleki değerlendirmesini desteklerken ölçme ve değerlendirme süreçlerini daha sistematik hâle getirmek. Böylece öğrencilerin öğrenme ihtiyaçlarının erken tespit edilmesi ve eğitim sürecinin bu ihtiyaçlara göre şekillendirilmesi amaçlanıyor.
Ortak Yazılı Sınav Sistemi Öğrencileri Nasıl Etkileyecek?
Yeni uygulamanın öğrenciler açısından en önemli değişikliklerinden biri, sınav sonuçlarının öğrenme eksikliklerini belirlemeye yönelik daha ayrıntılı veriler sunması olacak.
Öğretmenler, sonuç analizlerinden yararlanarak öğrencilerin zorlandığı konuları belirleyebilecek ve derslerde bu alanlara daha fazla ağırlık verebilecek. Öğrenciler de hangi kazanımlarda başarılı olduklarını ve hangi konuları tekrar etmeleri gerektiğini daha net görebilecek.
Sistemin ülke genelinde benzer ölçme standartlarının kullanılmasını desteklemesi ve sınavların niteliğini artırması hedefleniyor. Bununla birlikte yeni platform, öğretmenlerin mesleki kararlarını ortadan kaldıran bir yapıdan ziyade sınav hazırlama ve değerlendirme süreçlerini destekleyen dijital bir araç olarak tasarlandı.
MEB’in yeni uygulamayla hedeflediği dönüşüm, sınav sonuçlarını yalnızca başarıyı ölçen bir puan olmaktan çıkararak öğrencinin gelişimini destekleyen bir geri bildirim aracına dönüştürmek.
Resmî kaynak: Millî Eğitim Bakanlığı – Ortak Yazılı Sınav Sistemi Tanıtım Programı Düzenlendi
