Apple, App Store ve iOS Davasını Kaybetti! AB’den Teknoloji Devine Kritik Darbe
Apple, Avrupa Birliği’nde uzun süredir devam eden kritik hukuk mücadelesinde istediği sonucu alamadı. Avrupa Birliği Genel Mahkemesi, şirketin App Store ve iOS işletim sisteminin Dijital Piyasalar Yasası (Digital Markets Act – DMA) kapsamındaki “geçit bekçisi” (gatekeeper) statüsüne yaptığı itirazı reddetti. Karar, yalnızca Apple için değil, tüm teknoloji sektörünün geleceği açısından önemli sonuçlar doğurabilecek yeni bir dönemin kapısını aralıyor.
Mahkeme Apple’ın İtirazını Reddetti
Lüksemburg merkezli Avrupa Birliği Genel Mahkemesi, Avrupa Komisyonu’nun Apple’ı App Store ve iOS platformları nedeniyle DMA kapsamında “gatekeeper” olarak sınıflandırmasının hukuka uygun olduğuna hükmetti. Böylece Apple’ın bu kararı iptal ettirme girişimi başarısız oldu.
Mahkeme, App Store’un iPhone, iPad, Mac, Apple Watch ve Apple TV gibi farklı cihazlarda hizmet vermesine rağmen tek bir temel platform hizmeti oluşturduğu değerlendirmesini de onayladı. Kararda, tüm bu mağazaların ortak amacının geliştiriciler ile kullanıcıları buluşturmak olduğu vurgulandı.
Dijital Piyasalar Yasası Apple İçin Ne Anlama Geliyor?
Avrupa Birliği’nin yürürlüğe koyduğu Dijital Piyasalar Yasası (DMA), dijital pazarda hakim konumda bulunan büyük teknoloji şirketlerinin rekabeti sınırlandırmasını önlemeyi amaçlıyor.
Bu kapsamda Apple’ın yerine getirmesi gereken başlıca yükümlülükler şunlar:
- Rakip uygulama mağazalarına daha fazla erişim sağlamak.
- Uygulama geliştiricilerinin alternatif ödeme sistemlerini kullanabilmesini kolaylaştırmak.
- Platformlar arası birlikte çalışabilirliği artırmak.
- Kullanıcılara daha fazla tercih hakkı sunmak.
AB kurallarına uyulmaması halinde şirketler, küresel yıllık cirolarının yüzde 10’una kadar para cezasıyla karşı karşıya kalabiliyor.
Apple Karara Tepki Gösterdi
Apple ise mahkeme kararının ardından yaptığı açıklamada DMA’nın kullanıcı güvenliği ve gizliliği açısından ciddi riskler oluşturduğunu savundu.
Şirket, Avrupa Birliği’nin zorunlu tuttuğu bazı düzenlemelerin yıllardır oluşturdukları güvenlik altyapısını zayıflatabileceğini belirterek, kullanıcı gizliliğini korumaya yönelik çalışmalarını sürdüreceğini açıkladı. Apple’ın kararı Avrupa Birliği Adalet Divanı’na taşıma hakkı ise bulunuyor.
iMessage Dosyasında Farklı Karar
Davada dikkat çeken bir diğer başlık ise iMessage oldu.
Apple, mesajlaşma hizmetinin de DMA kapsamına alınmasına ilişkin değerlendirmeye itiraz etmişti. Ancak mahkeme, bu başvuruyu usul yönünden kabul edilemez buldu. Bunun temel nedeni ise Avrupa Komisyonu’nun daha önce iMessage’ın DMA kapsamına alınmaması yönünde karar vermiş olması oldu. Bu nedenle iMessage için şu anda ek yükümlülük uygulanmıyor.
Geliştiriciler ve iPhone Kullanıcıları İçin Ne Değişecek?
Mahkeme kararı kısa vadede iPhone kullanıcılarının günlük deneyimini doğrudan değiştirmese de uzun vadede önemli yeniliklerin önünü açabilir.
Uzmanlara göre önümüzdeki süreçte Avrupa Birliği ülkelerinde:
- Üçüncü taraf uygulama mağazalarının yaygınlaşması,
- Geliştiricilerin daha düşük komisyonlarla hizmet sunabilmesi,
- Alternatif ödeme sistemlerinin artması,
- Kullanıcıların uygulama yükleme konusunda daha fazla seçeneğe sahip olması bekleniyor.
Bu değişiklikler özellikle küçük ve bağımsız yazılım geliştiricileri açısından rekabet koşullarını iyileştirebilir.
Karar Küresel Teknoloji Sektörü İçin Emsal Niteliğinde
Apple’ın davayı kaybetmesi yalnızca Avrupa pazarını değil, küresel teknoloji sektörünü de yakından ilgilendiriyor.
Son yıllarda ABD, İngiltere ve Avrupa’da büyük teknoloji şirketlerinin uygulama mağazaları ve dijital ekosistemleri üzerindeki hakimiyetine yönelik denetimler hız kazanmış durumda. Avrupa Birliği’nin bu kararı, gelecekte benzer düzenlemelerin farklı ülkelerde de yaygınlaşabileceğine işaret ediyor.
Özellikle App Store komisyonları, alternatif uygulama mağazaları ve dijital rekabet kuralları önümüzdeki yıllarda teknoloji gündeminin en önemli başlıklarından biri olmaya devam edecek.
